Friday, November 18, 2016

Cunnooyinka Gaaska U Roon

Cunooyinka Gaaska U Roon

1- Malabka: malabku waa daawo, waxaan kula taliyaa bukaanada qaba gaaska soo laalaabto oo wax badan iskaga gartay in subaxii markuu qofka soo tooso isagoo waxba cunin in koob biyo caadi ah uu ku darsado hal qaado weyn oo malab saafi ah, kadib isku qaso sidaas uu ku cabo, badanaa gaaska nooca stresska ka dhasho ama dadka boog calooleedka qababa way ku caafimaadaan, waxaa muhiim ah in aad iska hubiso in malabka uu saafi yahay, hadduusan saafi ahayn waad ku sii xanuunsan kartaa.

2- Burka Shoofaanka ah: waa bur ka samaysan maaddo af english-ka loo yaqaano "Oatmeal" waxaa la yiraahdaa cunanda ugu fiican ee lagu quraacdo dadka gaaska qabo in ay tahay, caloosh markii lagu rido waxay nuugtaa wixii Acid caloosha ku jiray, gaajadane way u fiican tahay oo waa lagu dhargaa.

3- Zanjabiilka qoyan: Sanjabiilka qoyan wuxuu yareeyaa laabjeexa iyo biyaha kulul oo qofka ku soo rogmado weliba markuu cunno gaas kiciso markuu qofka cuno, iska ilaali sanjabiilka qalalan kaasi gaaska wuu kiciyaa, qaabka loo isticmaalo waa in aad biyo caadi ah dhexdhigtid si uu ugu milmo kadibna biyaha aad cabto ama aad cunnada ku darsato.

4- Dacarta: geedka dacarta "Aloe Vera" waxaa lagu daaweeyaa gaaska nabarka ah oo raaysan diiday, hadane waxaa jiro shirkado u sameeya qaab daawo ah, ku dadaal in aadan toos u isticmaalin geedka laakiin aad raadsato isagoo la soo sifeeyay waxaana lagu gadaa farmashiyada ama dukaamada waawayn qaar, wuxuu daboolaa nabarada caloosha ku yaalo oo uu gaaska keeno waana daawo aad u fiican.

5- Qudaarta/ Cagaarka /Saladka: intaba way u roonyihiin gaaska, dadka badanaa badasadane gaas iyo calool fadhi intaba isma arkaan.

6- Caanaha: caanaha subagga laga saaray oo la qaboojiyay waxay yaraysaa acid-ka caloosha, waana muhiim in caanaha aysan ahayn kuwa fadhi ama suusac ah, waa in ay dhaay ahaadaan fresh ah ama caanaha gasacyada ku jiro.

7- Shaaha cagaaran: shaahaan oo faaidooyin la soo koobi karin leh waxaa la sheegaa in gaaska iyo dibbirada uu yareeyo.

8- Babayga: caloosha wuu bixiyaa wuxuuna yareeyaa acid-ka caloosha, dheefshiidkane wuu wanaajiyaa, laakiin liin dhanaan iyo sokor haku darin.

Intaa waxaa sii dheer in ay jiri karaan cunnooyin iyo waxyabo dabiici ah oo aan halkaan lagu soo koobi karin oo qofba khibradiisa ku arkay inay faa'ido u leedahay, waxaa kaloo jiri kara waxyaabo lagu kala duwanaan karo oo gaaska ku kicin karo meesha dad kale uu ka dajin karo, waxaa waxyaabahaas ka mid ah liinta, mooska, kalluunka, timirta iyo waxyaabo kale.

Waxaa muhiim ah in aad ka fogaatid basbaaska, waxyaabaha shiilshiilan ama dhanaanka ku badan yahay, cunanda khamiirka lagu badiyay sida canjeerad qaar, cabitaanada acid-ka leh, qaraha, ananaaska iyo wixii la mid ah.

akhriso qoraal faahfaahsan oo fikrad kaa siinayo waxa Gaaska uu yahay,
waxa keeno, waxyaabaha u daran,
astaamaha lagu garto iyo siyaabaha looga fogaado > RIIX HALKAAN

Gaaska waa xanuun badanaa somaalida aad uga sheegato

Gaaska waa xanuun badanaa somaalida aad uga sheegato, wuxuu ku dhacaa caloosha, waxaana keena dhowr sabab oo kala ah:

# Daawooyinka qaarkood sida asprin-ka, antibiotics-ka qaar kamid ah iyo kuwa kalaba
# Aashitada caloosha oo badata, taasoo ay badiso gaajada muddada dheer ah ama xanuun aashitada caloosha ku badiyay.
# Aalkolo cabbid
# Cunnada kuwa dhanaan ama dufanka badan leh ama babaaska leh ama khamiirka leh
# Sigaar cabidda iyo isticmaalka tubaakada

Qofka xanuunkaan qabo wuxuu dareemaa calaamad ka mid ah calaamadahaan oo kala ah:

# Calool xanuun (bog xanuun ama caloosha oo idil khaas ahaan qeybaha kore ee bidixda ama midigta ah)
# Dibbiro iyo daaco (aaryo caloosha ku dhex wareegata oo marmar isku taagta oo qofka u dareemo in qodxo caloosha dhexdeeda looga mudayo, qofka markuu daacsado ama dhuuso wuu nafisayaa)
# Lalabbo ama matagid (Cuntada oo markaa aragto lalabo ku qabato khaas ahaan haddii dufan badan leedahay)
# Kuleel iyo Kor hur (Khaas ahaan calaacalaha iyo cagaha iyo caloosha)
# Af qallayl ama carabka oo dhabro yeesho (Waa calaamad ay badanaa ka cawdaan dadka gaaska muddada hayay)
# Hurdo xumo (Hurdada oo qofka ka qasan, qarow iyo naxitaan hurdada dhexdeeda khaas ahaan hadduu qof kaa kiciyo)
# Wadna garaac (Qofka wuxuu u malaynayaa inuu wadna qabad hayo markuu gaaska aad ugu kacsan yahay, wadna garaac iyo wuxuu leeyahay cadaadis feeraha ah maadaama hawada caloosha isku xirtay ay feeraha cadaadin karto).
# Laab jeex (qofka oo cuntada uu cuno ama biyo kulul ku soo gadoomaan, oo afka ka dareemo qaraar iyo dhanaan isla socdo)
# Warwareer (in miisaanka uu kaa lumayo markaa istaagtid ama jiifka aad ka soo fadhiisato, tani macnaheeda maahan in dhiig
yari ku hayso, gaaska wuu leeyahay calaamadaaan)

Qofka wuu wada dareemi karaa calaamadahaas mid ama labo ka mid ah, qofka hadduu gaas qabo waa in uu takhtar la xiriiraa, si loo daaweeyo, lana ogaado gaaska uu qabo nooca uu yahay.
Nabarka gaastirikada meesha uu uur ku jirta kaga yaallo waxay ku xiran tahay qaabka uu qofka calaamadaha kor ku xusan u dareemo, haddii gaajada ama dharagta u daran tahay, haddii xanuunka uu hal meel ku eg yahay ama caloosha ku baahsan yahay ama xanuunka uu dhabarka meesha bogga ku aadan uu ka qabanayo qofka.

Warbixintaas waxaa wax ku dhisi krara oo ogaan kara takhtar aqoon u leh cudurrada gaaska, ee haddii calaamadahaas aad isku aragtay la xiriir takhtar.
Xanuunka gaaska, qaar badan oo ka mid ah waxaa keena bakteeriyo loo yaqaano "Helicopacter Pylori", hadduu qofka jeermiskaan laga helo waa in daawada gaaska loogu daraa daawo antibiotic si loo dirlo bakteeriyada gaaska ku samayso caloosha.

Talooyin:
Cunto beddelid iyo daawooyin ayaa laga yaabaa in looga baahdo gaastirikada.
# Daawooyinkaaga sida lagu faray u qaado.
# Cun oo keliya cabitaanno cad ama cuntooyin aan dhadhan lahayn sida kuwa la dubay ilaa aad ka bogsato, ka fogow cuntada suugada, waxyaabaha saliidda leh, canjeerada iyo wixii khamiir leh, dhandhanaanka, basbaaska, cambuulada iyo wixii gasacaysan
iyo wixii la shiilay oo idil
# Si tartiib-tartiib ah cuntaadii caadiga ahayd ugu soo noqo. cun xaddiyo yar markiiba.(gaajada iyo dharagta labadaba way kuu daran tahay, cunto yar cun oo marar badan, sadaxda waqti ee cuntada la cuno kuma anfacayso haddii aad xanuunkaan qabto).
# Xilliga aad jiifan rabo 3 illaa 4 saac ka hor cunto cun, iska ilaali in aad ku seexato calooshaada oo buuxdo, taasi waa helis, haddii aad xanuunkaan qabto, gaajada in aad ku seexato xitaa waa heli, haddii aad gaajo dareento marka aad jiifan rabto, waxaad
cabtaa caano aan dhanaan ahayn oo qabow, caanaha waxay yareeyaan aashitada caloosha waa daawo fiican.

Gaaska markuu qofka helis ku noqdo oo nabarro u yeelo, qofka wuxuu matagi karaa dhiig ama uu dhigi karaa saxaro dhiig ah, tani waa helis, inkastoo dadka qaar ay aaminsan yihiin markuu dhiig matago inuu caafimaadayo, tani maahan mid sax ah, waxaa dhici kara in qofka dhiig bax u dhinto haduu xidid caloosha ka furto oo nabarka qodo.

Fadlan isbitaal si degdeg ah u tag, haddii aad isku aragto dhiig saxarada la socdo (waxaadna ku ogaan kartaa saxaradaada oo madow noqoto, dhiig casaan ah ma arki doontid)

Maxaa ku badiyay cudurkaan Soomaalida?
Waa su'aal is weydiis mudan oo u baahan in baaritaan lagu sameeyo, laakiin takhaatiirta waxay qiyaasaan badanaa waxyaabaha halista ku ah ama keeni kara xanuunkaan in aan u badan nahay.
Tusaale ahaan, cuntada aan cunno, qaabka aan u cunno, daawooyinka sida aan u isticmaalno, stresska iyo welwelka iyo nolol xumada heysata dadkeena badankood iyo wayaabo kale oo aan weli la ogaan in ay jiri karto way dhici kartaa.
Cilmibaarayaasha xiiseeya diraasaynta cudurkaan in ay noo faahfaahiyaan waxyaabaha ah arkeen haddii ay jiraan waan jeclaan lahayn.
Way jiraan qoraallo la daabacay oo ku saabsan tiro ahaan inta uu saameeyo cudrkaan ama u dhinto oo badanaa qiyaas lagu dhisay, laakiin mid tafatiran oo wax lagu dhisi karo maahan, tusaale ahaan waxay sheegtay in 100,000-kii kun oo qof in 5 qof ay u dhintaa cudurka gaaska!!!.
Intii xanuunsan allaha ka caafiyo...

Maahmaahda Qaybta "A" ka Kacda

Maahmaahda Qaybta "A" ka Kacda


1. Aadmi la aragyaaba, dhib la arag.
2. Aan wada hadalno waa aan heshiino.
3. Aar qoyey dacawo la mood.
4. Abaal dad galaa badan, dad gudaase yar.
5. Abaal raaga rag baa leh, mid baaqdana haween baa leh, mid soo dhakhsadana xoolaa leh.
6. Abeesada taan sanqarta iyo tan aammusan, tan aamusan baa la qaatay.
7. Abeesana dhul u eki bay wax ku dishaa, waadaadna dad u eki.
8. Abgaal calool la deguu leeyahay, ee cidhif la dego ma leh.
9. Abkeey dooli diloow, dad nool maas u dahaa
10. Aboorku inta aanu kugu tufin ayaa lagu tufaa
11.
12. Abuur iyo waano ,abuur baa horreysey.
13. Adduun i khatal.
14. Adduunyo ka kabo li'id, aakhirana u salaad li'id.
15. Adhi been wuu didaa beense ma dhutiyo.
16. Adhi jiri ma kala abaal waydo.
17. Adhi jiri xil bay wadaagtaa.
18. Adhi magantii ma barriiyo.
19. Adhi shidho laga daayo.
20.
21. Adin waa la dhibaa, ilna waa la dhawraa.
22. Adoo nabad u balawaara, beloy kaalay lama yari.
23. Aduun wey kii amoodeey ogaaw.
24. Af aamusani marti ma sedo.
25. Af aanad aqooni aabahaa wasna waa kaa yeedhsiiyaa.
26. Af aanad lahayn ileen aamus lama dhaho.
27. Af aanad lahayn lama qabto.
28. Af ama reer aw mahdi ha ku hadlo ama lo' ha kuu daaqdo.
29.
30. Af Daboolan, Dahab waaye.
31. Af hadlaaba aamus.
32. Af jabtay sideedii ma noqoto.
33. Af jooga looma adeego.
34. Af macaan gacan macaan baa dhaanta.
35. Af nooli waa hadlaa Eyna waa ciyaa.
36. Af noolina waa hadlaa eyna waa ciyaa.
37. Af waa kane, maxaa lagu aamaa
38. Af wax cunay xishoo.
39. Afar gacmood abaar ka daran (Hunguri weyni waa cudur).
40. Afar layskuma daro: Waan guuri; Waan guursan; Geel baan qaadi; Geenyaan gadan.
41. Afar waa afar: Noloshu waa Niyad; Naftu waa qaali; Nacaybku waa olol; Nabsigu waa qaraar.
42. Af-ka nool abooto mudac.
43. Afkaad goojaamo kaga keentay kula hadal.
44. Afkaagoo ku xidha oon ku furin alle goo baa la yidhaahdaa.
45. Afkii dab yiri ma guban.
46. Afxumo nabad way kaa kaxaysaa colaadna waxba kaagama tarto.
47. Ag-joog, Ninkii xilo doonayowna Xamaro agjoog.
48. Alif kaa xumaaday Albaqra kaama haro.
49. Alla aamin ma iisho.
50. Alle watow wehel uma baahna.
51. Allow aqoon xumo hannagu caabin eexona hannooga tegin
52. Allow nin aan wax ogeyn ha cadaabin.
53. Ama afeef hore lahow ama adkaysi danbe
54. Ama faro dufan leh ku qaad ama faro dac leh.
55. Ama waa la muuqdaa ama waa la maqanyahay.
56. Ammaan lama dhu-dhumiyo.
57. Ammaano cirkaa diiday, oo dhulkaa diiday, oo Aadmi baa qaatay.
58. Ammaano kugu raagtey inaad leedahay baad mooddaa.
59. Amxaar la arag yaaba ferenji xaaji.
60. Amxaaro madax gumac galay leedahaye madax hadal galo ma laha.
61. Aqal libaax lafo lagam waayo.
62. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan.
63. Aqoon xumo abaar ka daran(qorsho xumo abaar ka daran)
64. Arin nin la toosan ayaa nin kale tuur la leh.
65. Aroos lagama raago, lagumana raago.
66. Arrad waa dan uskagse waa doqonniino
67. Arrimo rag waa mudacyo afkood.
68. Arrin aan sidii futo riyaad la feydin, ma fayoobaato.
69. Arrin kaa tagtat Ahaa sooma celiso.
70. Arrin waa mid kugu soo booddiyo, mid kugu bariday.
71. Arrin xumo abaar ka daran
72. Atoorku intiisuu guun ku yahay.
73. Awr awr wado iyo nin naagi waddi midna kaama leexdaan.
74. Awr kala guurtay uurar kala guurey baa ka xun.
75. Awrba awrka ka horreeya ayuu horraan-qaadkiisa leeyahay
76. Awrka danbe awrka hore socodkiisuu leeyahay.
77. Ayax teg eedna reeb
78. Ayaydaa taag darran iyadoon tabar lahayn bay dadka isku taagtaagi.

Maahmaahda Qaybta "E" ka Kacda

Maahmaahda Qaybta "E" ka Kacda


1. Erray nimaan dhaafin odday ma dhalin.
2. Ey is cunaysaa waraabe iskama celiso.
3. Eydin geel kolba waa ninkii ku danbeeya.
4. Eygii oo laf diiday ma noola.

Maahmaahda Qaybta "I" ka Kacda

Maahmaahda Qaybta "I" ka Kacda


407. ibtilaysan ayaa belaayo tilmaanta.
408. Il ibtilaysan ayaa balaayo tilmaanta
409. Illeyn doqoni qiiq kama kacdee daamankey meer meerisaa.
410. In habari gasho, hali ma qaado.
411. inantay hooyadeed hadhuudhka tuntaa iyana haadintay barataa.
412. Inantii hooyadeed hadhuudhka tuntaa, iyana hufkiyo haadiskay barataa.
413. indho is jecel isma eegi karaan.
414. inneen daaman nool ma daalaan, oo dad baan nahay kaama daayaan.
415. inta aanad falin ka fiirso.
416. Inta gaari la doon-doonayo, ayaa goombaar wiilkeedu ciidamiyaa.
417. Inta Jiillaal loo adkaysto, jir looma adkeysto
418. Intaadan falin ka fiirso
419. Intii orod jirey, kuftinna way jirtey.
420. irrid af ma daboole ee ood baa daboosha.
422. ishaadaa kuu macalin ah.
423. ishaadu waa kula da' dhegtaaduna way kaa da'wayn tahay.
424. Ishaaduna waa kula fil, dhegtaaduna way kaa weyntahay
425. Ishiisa laga gartaa, Ushiisa lagu tumaa.
426. Isla weyn, dooro weyn.
427. isma hubsato aroorkeeda ka mashxaradaa la yidhaahdaa.
428. Isma'og aqalkiibay aslaysaa.
429. Isu qabe aan loo qabin.

Maahmaahda Qaybta "O" ka Kacda


Maahmaahda Qaybta "O" ka Kacda


711. ood is qabsatay maroodina way qarisaa.
712. Ood kaa dheeri kuma dhaxan tirto.
713. Ood qaadis iyo jiidis waa isla guri geyn
714. Oodi siday u kala sarreeysaa loo kala guraa
715. Oodo dhacmeed siday u kala sareeyaan baa loo kala guraa.

Wednesday, November 16, 2016

Maahmaahda Qaybta "U" ka Kacda

Maahmaahda Qaybta "U" ka Kacda

830. Ul jiiftaa ma jabto.
831. Umili ilawshiinyo dhaw.
832. usha intay qoyan tahay ayaa la toosiyaa.
833. ushaada nin aad ka qaadi kartaa loo dhiibtaa.
834. Uur mudane iyo uur Berde, midna lama baadho.